Co-funded by the European Union (LIFE14 CCA/GR/000928)

Το εργαλείο ADAPT2CLIMA

Στόχος του εργαλείου υποστήριξης λήψης αποφάσεων ADAPT2CLIMA είναι να διευρύνει τις γνώσεις για την κλιματική αλλαγή καθώς και των επιπτώσεών της στο γεωργικό τομέα, προκειμένου να υποστηρίξει τους γεωργούς, τους υπεύθυνους για τη χάραξη πολιτικής και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς (γεωπόνους, βιομηχανία γεωργικών προϊόντων κλπ.) στη λήψη αποφάσεων για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

Το εργαλείο

Χρησιμοποιώντας το εργαλείο, οι χρήστες μπορούν να ανακαλύψουν χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με το ύψος των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής για κάθε εξεταζόμενη καλλιέργεια (κριθάρι, σιτάρι, αμπέλι, ελιά, πατάτα και τομάτα) για την Κρήτη, την Κύπρο και τη Σικελία, καθώς και για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας τους μέσω της εφαρμογής επιλεγμένων μέτρων προσαρμογής.

Επιπλέον, οι χρήστες μπορούν να διερευνήσουν σε βάθος τους κλιματικούς, υδρολογικούς, αγρονομικούς και κοινωνικο-οικονομικούς δείκτες, καθώς και τα επιλεγμένα μέτρα προσαρμογής που χρησιμοποιήθηκαν για την αξιολόγηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στη γεωργία.

Τα κύρια σενάρια κλιματικής αλλαγής που εξετάστηκαν αφορούν τις μέσες κλιματικές συνθήκες που αναμένονται για την περίοδο 2031-2060 με βάση τα σενάρια εκπομπών RCP4.5 και 8.5 της IPCC και ως εκ τούτου το εργαλείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μακροπρόθεσμο σχεδιασμό προσαρμογής.

Επιπρόσθετα, εξετάστηκαν ακραία κλιματικά σενάρια (ξηρό, υγρό, θερμό, ψυχρό) με βάση το σενάριο εκπομπών RCP8.5, προκειμένου το εργαλείο να χρησιμοποιηθεί για βραχυπρόθεσμο σχεδιασμό προσαρμογής από τους αγρότες, σε περίπτωση που ακραίες κλιματολογικές συνθήκες παρατηρηθούν στο εγγύς μέλλον.

Οι διαθέσιμες πληροφορίες παρουσίαζονται με τη μορφή διαδραστικών απεικονίσεων σε χάρτες, γραφημάτων και πινάκων μέσω του εργαλείου ADAPT2CLIMA.

Το εργαλείο είναι ελεύθερα διαθέσιμο στην ακόλουθη διεύθυνση: https://tool.adapt2clima.eu

Μεθοδολογία

Η μεθοδολογία για την αξιολόγηση των συνολικών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στο γεωργικό τομέα βασίστηκε στη σχετική ορολογία της 5ης έκθεσης αξιολόγησης της Διακυβερνητικής Επιτροπής  για την Κλιματική Αλλαγή  (IPCC).

Σύμφωνα με την τελευταία, οι συνολικές επιπτώσεις είναι αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης μεταξύ της της κλιματικής αλλαγής (κίνδυνος) και της τρωτότητας των εκτιθέμενων συστημάτων και του πληθυσμού.

Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει την απόδοση των καλλιεργειών και τη διαθεσιμότητα του νερού, συνιστώσες που αποτελούν τις ενδιάμεσες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, ενώ η ευπάθεια και η έκθεση του αγροτικού τομέα θεωρείται πως έχει επιπρόσθετα αποτελέσματα στις συνολικές επιπτώσεις.

Για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων αναγνωρίσθηκαν, αξιολογήθηκαν και προτάθηκαν τα καταλληλότερα μέτρα προσαρμογής, μέσα από σχετικές διαβουλεύσεις με όλα τα συμβαλλόμενα μέρη.

Για την εκτίμηση των αναμενόμενων ενδιάμεσων επιπτώσεων χρησιμοποιήθηκαν περιοχικά κλιματικά μοντέλα αιχμής, τα αποτελέσματα των οποίων χρησιμοποιήθηκαν στα υδρολογικά και αγρονομικά μοντέλα προσομοίωσης.

Το εργαλείο ADAPT2CLIMA μπορεί να χρησιμοποιηθεί από οποιονδήποτε επιθυμεί να αναπτύξει μια περιφερειακή στρατηγική προσαρμογής για τον αγροτικό τομέα της Ιταλίας, της Ελλάδας και της Κύπρου, μέσα από τη δυνατότητα «Εφαρμόστε το εργαλείο στην περιοχή σας».

Ποιοι είναι οι πιθανοί χρήστες του εργαλείου ADAPT2CLIMA;

Το κύριο πλεονέκτημα του εργαλείου Adapt2Clima είναι ότι σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε από κοινού ώστε να ανταποκριθεί στις ανάγκες ενός ευρέος φάσματος ενδιαφερόμενων μερών, όπως:

  • Μεμονωμένους καλλιεργητές και αγροτικούς συνεταιρισμούς που μπορούν να ενημερωθούν για τις αναμενόμενες επιπτώσεις των καλλιεργειών τους όπως και για τα διαθέσιμα μέτρα προσαρμογής.
  • Γεωπόνους που μπορούν με τη σειρά τους να υποστηρίξουν τους καλλιεργητές στη διαδικασία προσαρμογής, ενώ η βιομηχανία γεωργικών προϊόντων μπορεί να επανασχεδιάσει ή να αναπτύξει νέα προϊόντα, προσανατολισμένα στην ενίσχυση της προσαρμογής.
  • Εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές που μπορούν πλέον να αναπτύξουν μια συνολική αντίληψη για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στον αγροτικό τομέα και να αναγνωρίσουν τα διαθέσιμα μέτρα προσαρμογής έτσι ώστε να τα συμπεριλάβουν στις στρατηγικές και πολιτικές προσαρμογής.
  • Την ακαδημαϊκή κοινότητα που μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση σε πολύτιμα επιστημονικά δεδομένα ώστε να προωθηθεί η έρευνα σε πεδία σχετικά με την κλιματική αλλαγή και τη γεωργία
  • Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, ενώσεις πολιτών και το ευρύ κοινό που μπορούν να ενημερωθουν σχετικά με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής για τις περιοχές του έργου, να συνεισφέρουν στην ευαισθητοποίηση του κοινού για την αποδοχή των πολιτικών προσαρμογής και να πιέσουν για ανάληψη δράσης από την πολιτεία.